Chính sách nội dung

1. Mục tiêu biên tập

TOKEMIST viết để giúp người đọc hiểu cơ chế — không phải để thuyết phục họ mua hay bán bất cứ thứ gì. Mỗi bài viết đặt câu hỏi: "Sau khi đọc xong, người đọc có thể tự phân tích điều này không?" Nếu câu trả lời là không, bài chưa đạt tiêu chuẩn.

2. Tiêu chí chọn chủ đề

Một chủ đề được chọn khi đáp ứng ít nhất một trong các điều kiện:

• Có sự nhầm lẫn phổ biến trong cộng đồng crypto Việt Nam cần được làm rõ
• Cơ chế quan trọng nhưng chưa được giải thích đúng bằng tiếng Việt
• Có đủ primary source để xác minh — không viết dựa trên rumor hoặc speculation
• Thông tin có giá trị dài hạn, không chỉ relevant trong 1-2 tuần

TOKEMIST không chạy theo trending để có traffic nhanh. Bài về một protocol đang pump không được ưu tiên hơn bài giải thích cơ chế nền tảng.

3. Quy trình xác minh

Mọi claim trong bài viết đều phải truy được về primary source trước khi publish:

• Claim về protocol — truy về whitepaper, official documentation, hoặc source code
• Số liệu on-chain — verify qua block explorer (Etherscan, Solscan, v.v.) hoặc analytics platform có dữ liệu on-chain trực tiếp
• Tokenomics và vesting — đối chiếu với announcement chính thức từ dự án, không dùng third-party tổng hợp
• Số liệu thị trường — CoinGecko, CoinMarketCap, hoặc DEX analytics với timestamp rõ ràng

Claim không tìm được primary source sẽ được ghi rõ là chưa xác minh — hoặc bị loại khỏi bài nếu không quan trọng với luận điểm chính.

4. Những gì TOKEMIST không đăng

• Sponsored content hoặc advertorial — không nhận thù lao để viết tích cực về bất kỳ project nào
• Trading signal — không đưa ra gợi ý mua/bán cụ thể, không target entry/exit price
• Price prediction — không dự đoán giá ngắn hạn hoặc dài hạn của bất kỳ token nào
• Shill không có data — không claim một project là "gem" hoặc "có tiềm năng" mà không có cơ chế và số liệu cụ thể
• FUD không có evidence — không công kích project dựa trên rumor hoặc sentiment
• Nội dung vi phạm pháp luật — bao gồm nội dung hướng dẫn rửa tiền, trốn thuế, hoặc vi phạm quy định AML/KYC

5. Cập nhật và sửa sai

Crypto thay đổi nhanh. Bài viết được gắn ngày "Xác minh lần cuối" để người đọc biết mức độ fresh của thông tin.

Khi phát hiện sai sót:

• Sai sót nhỏ (số liệu lỗi thời, typo): sửa trong vòng 48 giờ, cập nhật ngày xác minh
• Sai sót ảnh hưởng đến luận điểm chính: thêm correction notice ở đầu bài, ghi rõ điều đã thay đổi và lý do
• Thông tin hoàn toàn không còn chính xác: unpublish và thay bằng redirect

Phát hiện thông tin sai? Liên hệ qua trang liên hệ — sẽ được xem xét trong vòng 24 giờ.

6. Conflict of interest

Tác giả có thể nắm giữ một số token hoặc sử dụng các protocol được đề cập trong bài viết. Điều này không tạo ra nghĩa vụ coverage tích cực hay tiêu cực — mọi phân tích dựa trên data, không phải vị thế cá nhân.

TOKEMIST không tham gia vào airdrop farming programs hoặc nhận token allocation từ các project được coverage.

7. Dịch thuật

Crypto là lĩnh vực sinh ra bằng tiếng Anh. Nhiều thuật ngữ không có bản dịch tiếng Việt chính xác — dịch ra sẽ mất nghĩa hoặc nghe xa lạ với chính cộng đồng crypto. TOKEMIST giải quyết điều này bằng một quy tắc nhất quán.

Nguyên tắc cơ bản: Các thuật ngữ crypto sẽ được giữ nguyên bằng tiếng Anh. Mọi thuật ngữ khác — kể cả thuật ngữ có vẻ "quen tai" — TOKEMIST sẽ cố gắng dịch sang tiếng Việt. Tuy nhiên, với năng lực tiếng Anh có hạn, TOKEMIST có thể bỏ sót rất nhiều từ không dịch được sang tiếng Việt. Nếu bạn phát hiện từ dịch phù hợp hơn, vui lòng liên hệ hello@tokemist.com — đội ngũ biên soạn nội dung TOKEMIST sẽ cập nhật khi điều kiện cho phép.

Ví dụ áp dụng:

• ví non-custodial — không phải "ví tự quản lý" hay "non-custodial wallet"
• smart contract — không phải "hợp đồng thông minh"
• blockchain — không phải "chuỗi khối"

Lần đầu xuất hiện trong bài, thuật ngữ được viết kèm giải thích ngắn bằng tiếng Việt ngay sau — ví dụ: "seed phrase — chuỗi từ khôi phục ví." Từ lần thứ hai trở đi, dùng term trực tiếp, không giải thích lại.

Thuật ngữ nằm trong allowlist bao gồm các nhóm: ví và key management, protocol layer, consensus mechanism, DeFi, token, market, bảo mật — danh sách đầy đủ được duy trì và cập nhật nội bộ.

Thuật ngữ mới chưa có trong allowlist: được gắn cờ trong bản thảo để quyết định chính thức trước khi publish. Không tự dịch, không tự giữ nguyên mà không review.

Tại sao không dịch tất cả? Người đọc trên TOKEMIST đang làm việc với các giao diện, tài liệu, và cộng đồng bằng tiếng Anh. Nếu bài viết dùng "hợp đồng thông minh" nhưng giao diện MetaMask hiện "smart contract" — người đọc bị mất kết nối. Allowlist được xây dựng dựa trên thực tế sử dụng trong cộng đồng crypto Việt Nam.

8. AI và quy trình viết

TOKEMIST sử dụng AI làm công cụ hỗ trợ nghiên cứu và soạn thảo — không phải để thay thế judgment của tác giả. Cụ thể:

• Mọi claim quan trọng đều được xác minh từ primary source bởi tác giả
• Góc nhìn và phân tích cơ chế đến từ tác giả — không phải AI inference
• AI không được dùng để generate số liệu hoặc thay thế fact-checking